پژوهشكده تحقيقات اسلامى سپاه
28
پژوهشى در مقتلهاى فارسى ( فارسي )
4 - 3 . سخنان و خطبههاى امام زين العابدين و حضرت زينب و اهلبيت امام حسين - عليهم السلام - در جريان سفر به كوفه و شام و مدينه : در اين خطبهها و سخنان توفنده كه همانند رگبار بىامان بر سر دشمنان آل اللّه و كارگزاران حكومت اموى باريده است ، رگههاى بسيار روشنى از حماسه و ايثار را مىتوان به تماشا نشست و علل شكلگيرى قيام دوم كربلا را - كه مكمّل قيام حسينى است - به رهبرى امام سجاد و حضرت زينب كبرى - عليهما السلام - مورد كنكاش دقيق قرار داد . براى آشنايى بيشتر با ابعاد اين خطبههاى تاريخى و ماندگار ناگزير از نقل آنها هستيم ، خطبههايى كه مسلّماً در شكلگيرى نهضت توّابين نقش اساسى داشتهاند و براى بررسى متن خونبار عاشورا بايد از اين منابع متقن سود جست . پس از ورود كاروان اسيران به شهر كوفه ، حضرت زينب كبرى ( س ) براى آشنايى اهالى آن شهر با مظالمى كه بر آل اللّه رفته بود ، ناگزير از ايراد خطبه شد ، خطبهاى توفنده و شورآفرين كه موجبات تداوم انقلاب حسينى را فراهم ساخت . بشير بن خُزيم اسدى مىگويد به هنگام ايراد خطبه ، به جانب زينب كبرى نگريستم ؛ به خدا سوگند زنى را سخنورتر از او نديدم ؛ گويا كلمات على ( ع ) از زبان او فرو مىريخت ؛ و هنگامى كه فرمان ساكت باش داد ، نه تنها نفسهاى مردم در سينههاى آنان زندانى شد بلكه زنگهاى شتران نيز از صدا افتاد ! سپس به ايراد خطبه پرداخت : به نام خداوند بخشنده و مهربان ، خدا را ستايش مىكنم و بر جدّم رسول خدا ( ص ) و خاندان پاك او درود مىفرستم . اى مردم كوفه ! اى اهل مكر و نيرنگ ! آيا براى ما گريه مىكنيد ؟ ! اشك چشمانتان از چكيدن باز نماند و نالههاى شما نيز به خاموشى نگرايد ! مَثَل شما ( مردم كوفه ) مَثَل زنى است كه رشتههاى خود را پس از بافتن از هم باز كند ! شما ( مردم ) ايمانتان را وسيلهء مكر و خيانت در ميانهء خود قرار داديد و رشتهء ايمانتان را پس از بستن گشوديد ! در ميان شما جز خودفروشى و خودستايى و تباهى و فساد ، و سينههايى پر از كينه و تملّق - تملّقى - همانند تملّق كنيزان و غمّازى با دشمنان ، خصلتى وجود ندارد . شما همانند گياهانى هستيد كه در مزبلهها مىرويند كه در خورِ خوردن نيستند ؛ و به گچى مىمانيد كه زينت فزاى قبورند و استفادهء ديگر از آنها نمىشود ! چه توشهء زشتى براى عالم آخرت ذخيره كردهايد كه خشم خدا